Çocuklarda İdrar Kaçırma: Fizyoterapistiniz Ne Yapabilir?

Merhaba değerli aileler, ben Fizyoterapist Fatma Akan Topbaş. Çocuklarda idrar kaçırma, aileler için endişe verici bir durum olabilir. Bu yazımda bu problemin fizyoterapi ile nasıl çözülebileceğini anlatacağım.

Çocuklarda İdrar Kaçırma Türleri

Gece İdrar Kaçırma (Enürezis)

• Primer enürezis: Hiç kuru geçmemiş
• Sekonder enürezis: Bir süre kuru kaldıktan sonra başlayan
• 5 yaş sonrası anormal kabul edilir

Gündüz İdrar Kaçırma

• Acil tip: Ani sıkışma hissi
• Stres tip: Öksürme, gülme sırasında
• Karışık tip: Her iki durumun birlikte olması

Nedenleri Nelerdir?

Fizyolojik Nedenler

• Mesane kapasitesinin küçük olması
• Mesane kaslarının aşırı aktif olması
• Pelvik taban kaslarının zayıflığı
• Konstipasyon

Davranışsal Nedenler

• Yanlış tuvalet alışkanlıkları
• Sıvı alım düzensizlikleri
• Tuvalet erteleme davranışı
• Stres ve anksiyete

Fizyoterapinin Rolü

Değerlendirme Süreci

#### Detaylı Anamnez

• İdrar kaçırma sıklığı ve zamanları
• Günlük sıvı alımı
• Bağırsak alışkanlıkları
• Aile öyküsü

#### Fiziksel Değerlendirme

• Postür analizi
• Pelvik taban kas değerlendirmesi
• Karın kasları kontrolü
• Nefes paternleri

Tedavi Yaklaşımları

#### Pelvik Taban Kas Eğitimi

• Oyun temelli egzersizler
• Biofeedback ile görsel destek
• Doğru kasılma teknikleri
• Koordinasyon geliştirme

#### Mesane Eğitimi

• Zamanlanmış işeme programı
• Mesane kapasitesi artırma
• İdrar tutma egzersizleri
• Doğru işeme pozisyonu

Oyun Temelli Egzersizler

Pelvik Taban Kas Egzersizleri

#### "Asansör Oyunu"

• Kasları yukarı kaldırma (asansör çıkıyor)
• Yavaşça bırakma (asansör iniyor)
• Farklı katlar için farklı güç seviyeleri

#### "Balon Şişirme"

• Nefes alırken karın şişirme
• Nefes verirken pelvik kasları sıkma
• Koordinasyon geliştirme

#### "Köprü Kurma"

• Sırt üstü yatarak kalça kaldırma
• Pelvik kasları sıkarak tutma
• Güçlendirme ve koordinasyon

Mesane Kontrol Oyunları

#### "Trafik Işığı Oyunu"

• Yeşil: Normal işeme
• Sarı: Dikkat, hazırlan
• Kırmızı: Dur, tuvalet bul

#### "Süper Kahraman Mesanesi"

• Güçlü mesane karakteri yaratma
• Başarı için ödül sistemi
• Motivasyon artırma

Davranışsal Stratejiler

Tuvalet Alışkanlıkları

#### Doğru Pozisyon

• Ayaklar yere basmalı
• Dizler kalçadan yüksek
• Sırt düz
• Rahat ve sakin ortam

#### Zamanlanmış İşeme

• 2-3 saatte bir tuvalet
• Yemeklerden önce ve sonra
• Uyumadan önce
• Sabah kalktıktan sonra

Sıvı Yönetimi

#### Günlük Sıvı Alımı

• Yaşa uygun miktar belirleme
• Gün içinde eşit dağılım
• Akşam saatlerinde azaltma
• Kafeinli içeceklerden kaçınma

Aile Eğitimi ve Desteği

Ebeveyn Rehberliği

#### Pozitif Yaklaşım

• Sabırlı olma
• Cezalandırmama
• Başarıları ödüllendirme
• Destekleyici tutum

#### Ev Programı

• Günlük egzersiz rutini
• İdrar günlüğü tutma
• İlerleme takibi
• Düzenli kontroller

Motivasyon Teknikleri

#### Ödül Sistemi

• Sticker chart kullanımı
• Küçük hediyeler
• Övgü ve takdir
• Aile aktiviteleri

Tedavi Süreci ve Beklentiler

Tedavi Aşamaları

#### 1-4. Hafta: Temel Eğitim

• Doğru teknikleri öğrenme
• Alışkanlık oluşturma
• Motivasyon sağlama

#### 5-8. Hafta: Pekiştirme

• Egzersizleri güçlendirme
• Davranış değişiklikleri
• İlerleme değerlendirmesi

#### 9-12. Hafta: Sürdürme

• Bağımsızlık kazanma
• Uzun vadeli başarı
• Takip programı

Başarı Oranları

• Gündüz idrar kaçırma: %85-90 başarı
• Gece idrar kaçırma: %70-80 başarı
• Ortalama tedavi süresi: 8-12 hafta

Ne Zaman Başvurulmalı?

Yaş Kriterleri

• 5 yaş sonrası gece idrar kaçırma
• 4 yaş sonrası gündüz idrar kaçırma
• Daha önce kuru kalan çocukta yeniden başlama

Eşlik Eden Durumlar

• Konstipasyon
• Sık idrar yolu enfeksiyonu
• Davranışsal problemler
• Aile içi stres

Sonuç

Çocuklarda idrar kaçırma, doğru fizyoterapi yaklaşımı ile başarılı şekilde tedavi edilebilir. Aile desteği ve sabır ile çocukların %85'inde tam başarı elde edilir. Erken müdahale çok önemlidir.

Fizyoterapist Fatma Akan Topbaş

Çocuğunuzun sağlıklı gelişimi için buradayım